Trwają poszukiwania Zofii i Jana Zawadzkich, którym w kwietniu 2010 roku Instytut Yad Vashem przyznał tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Ambasada Izraela apeluje o pomoc. Wiadomo jedynie, że małżeństwo Zawadzkich uratowało podczas okupacji Reginę Wajberg, która po wojnie wyjechała do Izraela. Tam wyszła za mąż. Obecnie nazywa się Abramson. Jest ciężko chora, nie pamięta czasów młodości i mieszka w domu starców. Wcześniej złożyła jednak relację w Yad Vashem. Relacja ta została odkryta 2009 roku przez historyków Instytutu.

W 1939 roku Zawadzcy mieli około pięćdziesięciu lat. Jedenastoletnia wówczas Regina Wajberg spędzała lato u ciotki w Sawinie. W momencie wybuchu wojny, podjęto decyzję o jej powrocie do matki Poli, która mieszkała w Piaskach przy ulicy Zamojskiej. Regina miała dwie siostry: Malkę i Miriam. Dziewczynkę miał odwieźć do domu jeden z miejscowych gospodarzy – Jan Zawadzki. Okazało się to niemożliwe. Zawadzcy udzielili dziecku pomocy. Opiekowali się dziewczynką, a kiedy sytuacja zaczęła się stawać coraz bardziej niebezpieczna, przenieśli Reginę do kryjówki w piwnicy.

Źródła dotyczące tej historii są bardzo ubogie. Nie ma nawet pewności, gdzie mieszkali Zawadzcy. Poszukiwania w księgach meldunkowych i sprawdzenie rejestru zgonów w Sawinie nie przyniosło żadnych rezultatów. Na miejscowym cmentarzu znaleziono nagrobek, na którym widnieje nazwisko Sprawiedliwych, ale okazało się, że leży tam człowiek pochodzący z Chełma. Starsi ludzie z Sawina, pytani o Zawadzkich, bezradnie rozkładają ręce. Ustalono jedynie, że małżeństwo miało krewnego w Lublinie. Miał na imię Władysław.

Nie wiadomo, gdzie mieszkali Zawadzcy. Nie wiadomo, czy mieli dzieci. Nie wiadomo, gdzie szukać ich krewnych. Nie ma informacji o ich pochodzeniu, zawodzie i powojennych losach. Pewne jest jedynie to, że podczas okupacji hitlerowskiej uratowali Reginę Wajberg, która po przyjeździe do Izraela złożyła relację w Yad Vashem. W 2010 roku Zofia i Jan Zawadzcy otrzymali tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata – najwyższe cywilne odznaczenie w Izraelu.

Jeżeli ktokolwiek zna historię Zofii i Jana Zawadzkich lub może pomóc dotrzeć do ich krewnych, proszony jest o kontakt: education@warsaw.mfa.gov.il, redakcja@lublin.agora.pl albo na portal projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” (sprawiedliwi@jewishmuseum.org.pl).