„Niewygodny”: historia metropolity Andrzeja Szeptyckiego
Maria Zawadzka, Lwów, 18 sierpnia 2010

W niedzielę 22 sierpnia 2010 roku o godz. 10:55 Program Pierwszy Telewizji Polskiej wyemituje premierowy film „Niewygodny” Grzegorza Linkowskiego. Dokument ten przedstawia postać metropolity lwowskiego Andrzeja Szeptyckiego. Reżyser stara się pokazać kontrowersje związane z działalnością metropolity i odpowiedzieć na pytanie, dla kogo mógł on być „niewygodny”. Zastanawia się także, dlaczego Szeptycki – mimo licznych prób podejmowanych przez ocalonych i przez hierarchów kościoła greckokatolickiego – do dziś nie został uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Film „Niewygodny” powstał w 2008 roku. Narratorami opowieści są greckokatolicki ks. Stefan Batruch oraz Kurt Lewin – syn lwowskiego rabina, ocalony przez Szeptyckiego. Reżyser filmu Grzegorz Linkowski jest autorem, scenarzystą i producentem wielu filmów dokumentalnych – 7 spośród nich nagrodzono na różnych festiwalach i przeglądach. Jest dyrektorem Akademickiego Centrum Kultury UMCS „Chatka Żaka” w Lublinie oraz pomysłodawcą i dyrektorem Międzynarodowego Festiwalu Filmów Dokumentalnych „Rozstaje Europy”. W 2010 roku otrzymał Nagrodę Pojednania im. błogosławionego księdza Emiliana Kowcza za promocję dialogu międzyreligijnego i międzykulturowego – w tym za realizację filmów „Proboszcz z Majdanka” i „Niewygodny”.
Andrzej Szeptycki urodził się w 1865 roku w Przyłbicach koło Jaworowa. Pochodził z arystokratycznej rodziny, był wnukiem Aleksandra Fredry. Studiował we Wrocławiu i Krakowie. 29 maja 1888 roku wstąpił do zakonu bazylianów w Dobromilu. Śluby zakonne złożył w monasterze w Krystynopolu w 1892 roku. W 1896 roku został przeorem klasztoru bazylianów we Lwowie, a w 1900 – metropolitą Halicza i arcybiskupem Lwowa. W okresie międzywojennym szukał poparcia dla sprawy niepodległości Ukrainy, odwiedzając w tym celu m. in. Rzym, Paryż, Belgię, Holandię i Stany Zjednoczone. W czasie drugiej wojny światowej, w marcu 1942, wydał list pasterski potępiający ludzi uczestniczących w mordach, a w sierpniu tego samego roku poinformował papieża o zbrodniach hitlerowskich na Wschodzie, przyznając się do pomyłki, którą popełnił wcześniej w ocenie III Rzeszy. Wystąpił w obronie Żydów w liście do Himmlera z lutego 1942 roku. Kontrowersje budził natomiast w późniejszym okresie jego stosunek do 14. Dywizji Grenadierów SS i do UPA.
Metropolita uczestniczył w zakrojonej na szeroką skalę akcji ukrywania Żydów w zakonach, polecał też ukrywanie żydowskich dzieci. Dzięki jego pomocy wojnę przeżyli m. in. Lili Pohlmann z matką, Adam Daniel Rotfeld, Dawid Kahane z rodziną oraz dwaj synowie rabina lwowskiego Jecheskiela Lewina. Razem ze swoim bratem Klemensem – odznaczonym medalem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata w 1995 roku – zorganizował sieć pomocy Żydom, przyczyniając się tym samym do uratowania co najmniej kilkuset osób. Andrzej Szeptycki zmarł 1 listopada 1944 roku. Dwukrotnie podejmowano starania o jego beatyfikację, ale Watykan odrzucił te wnioski (blokował je też kard. Wyszyński) – obecnie trwa kolejny proces beatyfikacyjny metropolity. Wznowiono też na wniosek ocalonych przez niego osób postępowanie w sprawie przyznania Szeptyckiemu tytułu Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
- maj 2012
- kwiecień 2012
- marzec 2012
- luty 2012
- styczeń 2012
- grudzień 2011
- listopad 2011
- październik 2011
- wrzesień 2011
- sierpień 2011
- lipiec 2011
- czerwiec 2011
- maj 2011
- kwiecień 2011
- marzec 2011
- luty 2011
- styczeń 2011
- grudzień 2010
- listopad 2010
- październik 2010
- wrzesień 2010
- sierpień 2010
- „Kadysz” dedykowany Sprawiedliwym wśród Narodów Świata (31 sierpnia 2010)

- W Kielcach uczczono pamięć 25 tysięcy Żydów zamordowanych w Treblince oraz pamięć Sprawiedliwych wśród Narodów Świata (31 sierpnia 2010)

- Wystawa „Uczynki, za które nie ma zapłaty. Sprawiedliwi z Zachodniopomorskiego” – Szczecin, 26-29.VIII 2010 r. (31 sierpnia 2010)

- 25-lecie Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w pierwszym dniu festiwalu „Warszawa Singera” (30 sierpnia 2010)

- Wystawa „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” na VII edycji festiwalu „Warszawa Singera” (30 sierpnia 2010)

- Ceremonia odznaczenia rodziny Olszewskich medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata (24 sierpnia 2010)

- Katowice upamiętniły Henryka Sławika – Sprawiedliwego wśród Narodów Świata (24 sierpnia 2010)

- „Niewygodny”: historia metropolity Andrzeja Szeptyckiego (18 sierpnia 2010)

- Rekonstrukcja domu rodziny Ulmów (16 sierpnia 2010)

- Poszukujemy informacji na temat rodziny Miślińskich (14 sierpnia 2010)

- Książka o Sprawiedliwej Teresie Janinie Kierocińskiej (12 sierpnia 2010)

- Sprawiedliwi wśród Narodów Świata poszukiwani! (11 sierpnia 2010)

- 120. rocznica urodzin Zofii Kossak-Szczuckiej (10 sierpnia 2010)

- Muzeum Polaków Ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów (9 sierpnia 2010)

- Wystawa „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” na VII edycji festiwalu „Warszawa Singera” (6 sierpnia 2010)

- Spór o dzienniki Barucha Milcha (5 sierpnia 2010)

- „Jan Karski – Niedokończona Misja” w serwisie YouTube (3 sierpnia 2010)

- Troje nowych Sprawiedliwych wśród Narodów Świata (2 sierpnia 2010)

- „Kadysz” dedykowany Sprawiedliwym wśród Narodów Świata (31 sierpnia 2010)
- lipiec 2010
- czerwiec 2010
- maj 2010
- kwiecień 2010
- marzec 2010
- luty 2010
- styczeń 2010
- grudzień 2009
- listopad 2009
- październik 2009
- wrzesień 2009
- sierpień 2009
- lipiec 2009
- czerwiec 2009
- maj 2009
- kwiecień 2009
- marzec 2009
- luty 2009
- styczeń 2009
- grudzień 2008
- listopad 2008






