MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE
FILMY - DOKUMENTALNE
- Bartoszewski, Jerzy Ridan, Jerzy Kowynia, 1998, Polska, biograficzny,
Filmowia biografia Władysława Bartoszewskiego, któremu jako jednemu z pierwszych Polaków przyznano tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Jednym z tematów poruszanych w filmie jest pomoc, jakiej udzielał Żydom w czasie wojny.
- Beyond Belief -six personal stories of Genocide, 2006, Cambridge City Council
- Cena Życia, Andrzej Baczyński, 2004, Polska,
Film dokumentalny opowiadający o tragicznych losach Józefa i Wiktorii Ulmów z Markowej koło Łańcuta, ukrywających w swoim domu ośmioro Żydów.
- Cena życia i śmierci, Janusz Kidawa, 1968, Polska
- Człowiek, który chciał zatrzymać Holocaust, Jan Grzyb, 2005, Polska (Poznań),
Film przedstawia obchody Roku Jana Karskiego w Izraelu m.in. nadanie imienia ulicy Karskiego w Rishon Le Zion oraz sadzenie drzewek w mającym powstać Lesie im. Jana Karskiego niedaleko Jerozolimy.
- Daremna misja. Opowieść Jana Karskiego-Kozielewskiego, Janusz Weychert, 1993, Polska,
Ukończył dwa fakultety na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, przepracował kilka lat w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP, znał płynnie trzy języki, znał Europę i miał doskonałą pamięć. Z tych względów Komenda Główna AK zleciła mu misję kuriera. Jan Karski – pod takim pseudonimem Jan Kozielewski działał w ruchu oporu – przyjął ją bez wahania. Odbył trzy podróże na Zachód. Latem 1942 roku miał jechać po raz czwarty – do Londynu. O tej misji dowiedzieli się Żydzi i postanowili przez niego przedstawić aliantom swoją sytuację i zażadać podjęcia działań uniemożliwiająch dalszą eksterminację ich narodu. Chcieli też prosić przywódców organizacji żydowskich na zachodzie o pieniądze na korumpowanie Niemców, a prezydenta Władysława Raczkiewicza – by zwrócił się do papieża z prośbą o interwencję w ich sprawie i potępienie całego narodu niemieckiego. Jan Karski, zanim podjął się tego zadania, zapoznał się najpierw z położeniem Żydów w Polsce. Film przedstawia kulisy słynnej misji Jana Karskiego, podczas której miał powiadomić przywódców państw zachodnich o rozgrywającej się Zagładzie Żydów. Karski wini siebie za niepowodzenie misji, mimo że z filmu jasno wynika, że przyczyną porażki była obojętność Zachodu.
- Diamonds in the Snow, Mina Reym Binford, 1994, Stany Zjednoczone, dokument,
Historia trzech kobiet: reżyserki filmu Miny Binford, Shulamith Levin oraz Ady Raviv ocalałych jako dzieci w Będzinie dzięki pomocy Polaków. Dokument wspomina również o ratującym Żydów Niemcu – Alfredzie Rossnerze, właścicielu fabryki, który nie doczekał końca wojny . Zmarł w nazistowskim więzieniu.
- Dom dzieci, Małgorzata Imielska, 2007, Polska
- Dwie szuflady, Jan Strękowski, 2005, Polska,
Historia prof. Michała Głowińskiego, ocalałego jako dziecko, który opowiada o doświadczeniach dwóch totalitaryzmów: komunistycznego i hitlerowskiego oraz o późnym ujawnieniu historii wojennej we wspomnieniowej książce „Czarne sezony”. Prof. Głowiński jest jednym z dzieci uratowanym przez Irenę Sendlerową, znalazł również schronienie w trzech klasztorach.
- Dzieci dwojga rodziców, Małgorzata Imielska, 2007, Polska
- Dziedzictwo Jedwabnego, Sławomir Grunberg, 2005, Polska, Stany Zjednoczone,
"Dziedzictwo Jedwabnego" to pełnometrażowy film dokumentalny, który nawiązuje i powraca do historii pogromu Żydów w Jedwabnem w 1941 roku i kontrowersji związanych z tym wydarzeniem. Kamera zabiera widza w podróż do Polski, Stanów Zjednoczonych i Argentyny, gdzie odnajdujemy bohaterów filmu, którymi są między innymi Żydzi ocaleni z pogromu, jak również Polacy, którzy ich ratowali i im pomagali. Historia pogromu w Jedwabnem pozostanie bolesną raną w sercach zarówno Żydów, jak i Polaków a "Dziedzictwo Jedwabnego" zachęca do dialogu na temat wpływu prawdy historycznej na kształtowanie się tożsamości kulturowej i stosunków polsko-żydowskich.
- Film o Panu Bieleckim w trakcie realizacji,
- Four Stories of Hiding and Rescue: Children`s Testimonies of the Holocaust, Izrael,
Czworo ocalałych dzieci opowiada, jak udało im się przeżyć: m.in. jedno z nich ukrywało się u polskiej rodziny, a inne w klasztorze.
- Henryk Sławik. Polski Wallenberg, Marek Maldis, Grzegorz Łubczyk, 2004, Polska, dokumentalny,
"Miał tu, na Śląsku, ulicę swego imienia – wspomina córka Sławika. Przez trzy dni. Potem miejscowe władze zorientowały się, że patron nie wywodzi się z kręgu socjalistów tych komunizujących, właściwych i szybko zmieniły nazwę ulicy na Zbarską. Ocalił życie tysiącom ludzi. Za swą odwagę i poświęcenie zapłacił najwyższą cenę, taką samą, jak Raoul Wallenberg. Ale, w przeciwieństwie do znanej w świecie misji szwedzkiego przemysłowca i dyplomaty, dzieło Henryka Sławika pozostaje mało znane, nawet wśród jego rodaków.
- Hidden Children, John Walker, 1995, Kanada/Wielka Brytania,
Film o żydowskich dzieciach ukrywanych podczas wojny oraz ich kryzysie tożsamości. Pierwsza bohaterka jako szesnastolatka poślubiła po wojnie Polaka, który ją uratował, urodziła mu dzieci i chodziła do kościoła, pragnąc w tajemnicy spotkania z żydowską rodziną. Inna dziewczynka została wychowana na antysemitkę. Ponadto widzimy Jakuba – polskiego księdza o żydowskich korzeniach – który przyznaje, że posiada podwójną tożsamość.
- Hiding and Seeking: Faith and Tolerance After the Holocaust, Menachem Daum, Oren Rudavsky, 2004, Stany Zjednoczone, dokument
- In My Hands: Memories of A Holocaust Rescuer, 1999, Stany Zjednoczone,
Irene Gut Opdyke (Irena Gutowna) miała siedemnaście lat, gdy w Polsce rozpoczęła się wojna. Poruszona cierpieniem Żydów postanowiła im pomóc, najpierw zostawiając jedzenie pod murem getta, później próbując ukryć ich w willi, w której pracowała. W końcu dołączyła do oddziału partyzantów. W filmie mówi o książce, w której zawarła swoje wspomnienia: In My Hands: Memories of a Holocaust Rescuer.
- Karuzela, Michał Nekanda-Trepka, 1993, Polska, dokumentalny,
W tym dokumencie poświęconym głównie pamięci słynnej łączniczki ŻOB – Aliny Blady-Szwajgier pojawia się problem obojętności wobec żydowskiej tragedii, a także wspomina się tych, którzy pomocy udzielali.
- Kto ratuje jedno życie..., Małgorzata Imielska, 2006, Polska, dokumentalny,
Film z cyklu Sprawiedliwi. Jerzy Koźmiński i jego rodzina, przy współpracy z konspiracyjną Radą Pomocy Żydom- Żegota, uratowali 27 osób. Niektórych przechowywali w domu, innych – we wcześniej przygotowanych kryjówkach. Pomagali im czasami przez kilka tygodni, czasami przez kilka lat. Trzeba było kryć się przed Niemcami, przed sąsiadami, w tamtym czasie – jak wspomina Koźmiński – było wiele dni, kiedy czuł potworny strach. Ale nie mógł przestać ratować śmiertelnie zagrożonych ludzi, bo "po prostu trzeba było...". Tego przecież uczy przykazanie o miłości bliźniego. Po wojnie rodzina Koźmińskich została odznaczona medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata.
- Light in the Dark, Robert Marshall, 1991, Wielka Brytania, dokument,
W maju 1943 roku grupa dwudziestu dwóch Żydów z getta we Lwowie zaczęła się ukrywać w kanałach, gdzie spędzili czternaście miesięcy. Dokument zawiera wywiady z czworgiem ocalałych, którzy wyznają, że ich jedynym kontaktem ze światem zewnętrznym był pracownik miejskiej kanalizacji – Polak Leopold Socha. Socha najpierw kupował im jedzenie za pieniądze, które od nich otrzymywał, później jednak, gdy pieniądze się skończyły, utrzymywał pozostających przy życiu z własnych środków. Pomoc Żydom była dla niego formą odkupienia własnych win z przeszłości.
- Lista Sendlerowej, Michał J. Dudziewicz, 2002, Polska, dokumentalny,
Cztery amerykańskie nastolatki odkryły, że w czasie wojny Irena Sendlerowa uratowała z warszawskiego getta 2500 dzieci. Postanowiły przygotować o tym sztukę. Kiedy zbierały informację o swojej bohaterce odkryły, że jeszcze żyje. Film jest zapisem wizyty nastolatek w Polsce oraz procesu zdobywania przez nie wiedzy o rzeczywistości wojennej a także „zwyczajnym” bohaterstwie Ireny Sendlerowej, które dla nich ma zupełnie nadzwyczajny wymiar.
- Łyżeczka życia, Michał Nekanda-Trepka, 2004, Polska, dokumentalny,
Dokument poświęcony Irenie Sendlerowej, która, kierując Referatem Dziecięcym „Żegoty” ocaliła życie dwóm i pół tysiąca żydowskich dzieci. Wyprowadziła je z getta i znajdowała polskie rodziny zastępcze. Elżbieta Ficowska, jedna z ocalałych dzieci, została adoptowana przez współpracującą z Żegotą położną – Stanisławę Bussoldową. Opuściła rodziców jako sześcioletnie niemowlę, a jedynym śladem rodziny jaki jej został jest srebrna łyżeczka z wygrawerowanym imieniem i datą urodzenia.
- Messengers Without an Audience, Willy Lindwer, 2005, Stany Zjednoczone,
Dokument zawiera wywiady z Janem Karskim, Gerhartem Riegnerem, Janem Nowakiem oraz Władysławem Bartoszewskim, którzy jako jedni z pierwszych przekazali na Zachód informacje o Zagładzie Żydów.
- Miłość była jego siłą, Małgorzata Imielska, 2006, Polska, dokumentalny,
Jerzy Bielecki pierwszym transportem trafił do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Doświadczył tam głodu, tortur, morderczej pracy. To tam zrozumiał, że człowiek może być bestią. Wokół niego było piekło stworzone przez ludzi dla ludzi. W tym miejscu zapomnianym przez Boga spotkał go jednak swoisty cud: poznał kobietę, z którą połączyło go ogromne uczucie. Cyla Zacharewicz była Żydówką, której cała rodzina została zamordowana w komorze gazowej. Pewnie i ona by tam zginęła. Ale dzięki miłości ona i Jerzy dokonali rzeczy niemożliwej. Tam, w Auschwitz, zdołali wymknąć się śmierci. Jerzy Bielecki został nagrodzony przez instytut Yad Vashem Medalem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.
- Młodość w czasach Zagłady, Małgorzata Imielska, 2001, Polska, dokumentalny,
Jerzy Kamieniecki należał do tych, którzy o swoich doświadczeniach i przeżyciach mówili niemal bez przerwy. Uważał, że jest to winien pomordowanym, zamęczonym, zagłodzonym. Dziś ma 82 lata. W filmie wspomina najważniejsze wydarzenia ze swego długiego życia, a zwłaszcza młodość, która przypadła na czas Zagłady. Opowiada też o młodzieńczej przyjaźni z Januszem Malinowskim, który ocalił życie nie tylko jemu.
- Moja misja, Waldemar Piasecki i Michał Fajbusiewicz, 1996, Polska, biograficzny, dokumentalny,
Film o życiu i działalności słynnego kuriera Polski Podziemnej – Jana Karskiego.
- Moja wielka rodzina, Małgorzata Imielska, 2007, Polska, dokumentalny
- Moje wybory, Małgorzata Imielska, 2007, Polska, dokumentalny
- Mój tata Henryk Sławik, Marek Maldis, Jan Zub, 2003, Polska, dokumentalny
- Najważniejsze to kochać, Małgorzata Imielska, 2006, Polska, dokumentalny
- Nasi sąsiedzi..., Małgorzata Imielska, 2006, Polska, dokumentalny,
Rodzina Artura Króla od pokoleń mieszkała w Nowym Sączu. Jego najbliższymi sąsiadami byli ludzie pochodzenia żydowskiego. Czy miało to znaczenie? Nie... Różniła ich tylko wiara. Gdy wybuchła wojna, rodzina żydowska musiała przenieść się do getta. Przerażający głód, strach, choroby stały się ich codziennością. I pewnie nie przeżyliby, gdyby nie pomoc rodziców Artura Króla. To oni przemycali dla nich jedzenie i potrzebne leki. W połowie 1942 roku Niemcy rozpoczęli likwidację getta. Dla zamkniętych tam ludzi oznaczało to tylko jedno: śmierć w komorze gazowej. Rodzina Artura Króla ukryła wtedy swoich sąsiadów – siedem osób – we własnym domu na strychu. Jak wielkie to było bohaterstwo, wiedzą tylko ci, którzy tego dokonali. Każdego dnia groziła im śmierć. Wystarczył najmniejszy donos. Dziś Artur Król mówi: "Powierzyliśmy swoje życie Bogu. On nad nami czuwał i dlatego się udało". Wiara i szacunek dla ludzkiego życia to wartości, których ta rodzina nigdy się nie wyrzekła. Dziś Królowie mogą się poszczycić Medalem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.
- Nigdy nie poznam ich imienia, Małgorzata Imielska, 2007, Polska, dokumentalny
- No. 4 Street of Our Lady, Barbara Bird, Judy Maltz, Richie Sherman, 2009, Stany Zjednoczone,
Film opowiada historię Sprawiedliwej Franciszki Halamajowej.
- Ocalałe w pamięci, Zbigniew Raplewski, 1986, Polska, dokumentalny,
Film powstał jako odpowiedź na film Clauda Lanzmanna "Shoah" oskarżający Polaków o współudział w Holocauście. Film Raplewskiego, wykorzystujący liczne materiały archiwalne i wypowiedzi Polaków udzielających w czasie wojny pomocy Żydom oraz relacje Żydów, którzy tej pomocy doświadczyli, próbuje udowodnić fałszywość obrazu Lanzmanna.
- Ocalone, Jadwiga Wolska, 2005, Polska, dokumentalny,
Dwie bohaterki filmu: Edith Zierer i Hana Mandelberger są ocalałymi mieszkającymi w Izraelu. Nie miały okazji się poznać, lecz łączy je wspólny los. Obie poznały Karola Wojtyłę w czasie wojny: Hanka spotkała go, przenosząc jako kurierka paczki do Krakowa, a Edytę ocalił, gdy w styczniu 1945 roku groziła jej śmierć z wyziębienia. Obie zapamiętały te spotkania i pragnęły zobaczyć się z nim, gdy został papieżem. Ich życzenie się spełniło.
- Odwiedziny, Maria Nockowska, 2005, Polska, dokumentalny,
Film pokazujący odwiedziny amerykańskiej młodzieży u Ireny Sendlerowej. Grupa przyjechała z przedstawieniem „Życie w słoiku”, dzięki któremu świat na nowo usłyszał o uratowaniu przez Sendlerową dwu i pół tysiąca żydowskich dzieci.
- Ostatni kantor, Maja Wójcik, 1988, Polska, dokumentalny
- Ostatni świadek, Michał Nekanda-Trepka, 2002, Polska, biograficzny,
Dokument opowiada historię Samuela Willenberga – uczestnika buntu w Treblince, który uciekł 2 sierpnia 1943 roku z obozu wraz czterystoma innymi więźniami. Willenberg przemierza po latach trasę swojej ucieczki, wspominając drobną pomoc, jaką uzyskał od mieszkańców okolicznych wiosek. Za pieniądze, które dostał, pojechał do Warszawy szukać ojca.
- Pamiętam, Marcel Łoziński, 2001, Polska i Stany Zjednoczone,
Film jest częścią amerykańskiego cyklu „Broken Silence” opartego na materiałach nagranych dla Fundacji Shoah Stevena Spielberga. Obraz składa się z czterech historii ocalałych, którzy dają świadectwo zarówno pomocy jak i wrogości ze strony Polaków.
- Pięć moich matek, Michał Nekanda-Trepka, 1998, Polska,
Historia Tamy Lavy ocalałej jako dziecko z Zagłady, która po latach postanowiła odnaleźć swoich wybawicieli. Mówi, że miała pięć matek, poza prawdziwą, zamordowaną przez hitlerowców, trzy, które ukrywały ją podczas wojny, oraz czwartą, która po wojnie zabrała ją do Izraela. Jako dziecko została podrzucona do klasztornego sierocińca pod Zamościem, gdzie zaopiekowała się nią siostra Bogumiła Makowska (odznaczona później medalem Yad Vashem). Po powrocie udało się jej odnaleźć jedną z ukrywających ją kobiet oraz siostrę Bogumiłę.
- Polscy Sprawiedliwi, Julia Popławska, 2008, Polska
- Return to Poland, Marian Marzyński, 1981, Stany Zjednoczone,
Film opowiada m.in. o szesnastu polskich rodzinach, które przyjęły reżysera po tym, jak w 1942 został przeszmuglowany z getta. Marzyński spotyka się także z zakonnicą, która udzieliła mu schronienia.
- Sąsiedzi, Agnieszka Arnold, 2001, Polska,
Film o pogromie jedwabieńskich Żydów zawiera również historię Antoniny Wyrzykowskiej – Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, która przechowywała siedmiu Żydów. Niestety, po wojnie Wyrzykowska musiała wielokrotnie zmieniać miejsce zamieszkania prześladowana za udzieloną pomoc. W filmie pojawiają się też inni wybawcy m.in. Leon Dziedzic czy Stanisław Ramotowski.
- Shoah, Claude Lanzmann, 1985, Francja, dokumentalny,
Film zawiera między innymi półgodzinny wywiad z Janem Karskim (otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata w 1982 roku), który opowiada o swojej wizycie w getcie warszawskim oraz próbach wpłynięcia na politykę państw zachodnich poprzez docieranie z raportem o Zagładzie Żydów do ważnych osobistości m.in. prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta.
- Shtetl, Marian Marzyński, 1996, Stany Zjednoczone,
Podróż Mariana Marzyńskiego ocalonego jako dziecko z warszawskiego getta przez polskie rodziny do Brańska, małego miasteczka na wschodzie Polski. M.in. zawiera rozmowę z Bolesławem Zapiskiem, który wraz z rodziną pomagał Żydom.
- So Many Miracles, Katherine Smalley i Vic Sarin, 1986, Kanada, dokumentalny,
Saul Rubinek – znany kanadyjski aktor – wyrusza wraz z rodzicami do Polski na prośbę Zofii Bani, która razem z mężem Ludwikiem i synem Mańkiem ukrywała rodziców przez 28 miesięcy w jednoizbowym domu. Film w konwencji doku-dramatu odtwarza szczególnie trudne chwile w Pińczowie, m.in. nocleg niemieckich żołnierzy w domu, gdzie ukrywali się Izrael oraz Frania.
- Sprawiedliwi, Krzysztof Mironowicz, Polska
- Sprawiedliwi, Janusz Kidawa, 1968, Polska,
Dokumentalna relacja z czasów wojny.
- Sprawiedliwi, Maria Wiśnicka, 1996, Polska, Reportaż, Reportaż historyczny,
Historie Polaków, którzy udzielili pomocy Żydom oraz losy ocalałych. Oprócz wielu indywidualnych historii o ocaleniu oglądamy rozmowę z Samuelem Krakowskim z Instytutu Yad Vashem, który opowiada o polskich Sprawiedliwych.
- Sprawiedliwi wśród..., Beata Hyży-Czołpińska, 2000, Polska,
Brańsk był przed wojną typowym podlaskim miasteczkiem, gdzie przeszło połowę mieszkańców stanowili Żydzi. Jest to jednak miejsce szczególne na mapie Polski i Europy. Tu uratowało się najwięcej Żydów (w przeliczeniu na liczbę mieszkańców). Uniknęli hitlerowskiego pogromu dzięki swoim sąsiadom – Polakom. Film próbuje odpowiedzieć na pytanie: czym wytłumaczyć fenomen niezwykłej ofiarności i odwagi mieszkańców Brańska?
- Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, Dariusz Walusiak, 2004, Polska, dokumentalny,
Film o heroicznej postawie Józefa i Wiktorii Ulmów.
- Survivors of the Shoah- cykl filmów o Sprawiedliwych, 1994
- They Risked Their Lives: Rescuers of the Holocaust, Gay Block, 1991, Stany Zjednoczone,
Zawiera wywiady z ratującymi Żydów w różnych krajach europejskich. Polskę reprezentują: Zofia Wieczorek -Avni, Gertruda Bablińska, Stefania Podgórska -Burzmińska, Jan Karski oraz Stefan Raczyński. Ponadto wypowiadają się ocaleni.
- The Courage to Care, Robert H. Gardner, 1986, Stany Zjednoczone, dokumentalny,
Historie o ratunku podczas Zagłady z kilku krajów europejskich m.in. z Polski.
- The Other Side of Faith, Sy Rotter, 1990, Stany Zjednoczone,
Film dokumentalny o Stefanii Podgórskiej Burzmińskiej (Sprawiedliwej wśród Narodów Świata), która jako szesnastolatka uratowała w Przemyślu trzynaścioro Żydów, kierując się głębokim katolicyzmem. Oprócz Stefanii w filmie występuje jej mąż Josef – jeden z uratowanych Żydów.
- Ukrywałem Żydów, 2004, Polska, dokumentalny
- Unveiling of a Monument to Jan Karski, 2007, USA
- Voices from the Attic, Debbie Goodstein, 1988, Stany Zjednoczone,
Sally Frishberg, ocalała jako dziecko, wraca do Polski, by zobaczyć strych, na którym ukrywała się wraz z rodziną. Schroniło się tam szesnaście osób, z których przeżyło trzynaście. Kulminacyjnym punktem filmu jest spotkanie z osiemdziesięcioletnią Marią Grocholską, u której ukrywała się rodzina Sally.
- Wróżka z getta, Maria Nockowska, 2007, Polska, biograficzny, dokumentalny,
Film poświęcony Irenie Sendlerowej.
- Z gorącego serca – Żegota, Zofia Kunert, 2004, Polska, dokument
- Żegota: A Time to Remember, Sy Rotter i Andrzej Sikora, 1992, Stany Zjednoczone,
Dokument poświęcony jest aktywności Rady Pomocy Żydom jako jedynej zorganizowanej przez zachodnie rządy formie pomocy. Pokazuje z jak wielu odmiennych środowisk wywodzili się ludzie aktywni w Żegocie: katolickich, socjalistycznych, niepodległościowych oraz innych.
- Żegota: Council for Aid to Jews in Occupied Poland (1942-45), Sy Rotter, 1997, Stany Zjednoczone,
Nowa wersja filmu dokumentalnego Sy Rottera wzbogacona o dodatkowe materiały archiwalne.
- Życie za Życie, Arkadiusz Gołębiewski, 2007, Polska, dokument,
Film dokumentalny "Życie za życie" opowiada historie Polaków, którzy ratowali Żydów w czasie II wojny światowej – ukrywali, żywili, chronili, choć za taką pomoc groziła śmierć całej rodzinie. Dokument został zrealizowany w miastach, miasteczkach i wsiach Polski, w których rozegrały się tragiczne wydarzenia. Bohaterami są świadkowie tamtych wydarzeń, ale częściej ich dzieci i wnuki. Film został zrealizowany przez Picaresque, we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej i Narodowym Centrum Kultury.
- ... gdzie mój starszy syn Kain?, Agnieszka Arnold, 1999, Polska, dokumentalny,
Żyjący dziś w Izraelu Ariel Chazan był chłopcem, kiedy z rodzicami i braćmi znalazł schronienie u rodziny Białych we wsi Zawisty. Latem z chłopskich zabudowań przenieśli się w zboże. Pewnego dnia matka z najstarszym synem poszła do wsi po żywność. Ariel pobiegł za nimi, zatrzymał go jednak pastuch i dla zabawy związał, by pociągnąć za koniem. Chłopcu udało się uwolnić z więzów. Schował się w snopku i stamtąd zobaczył śmierć matki, a potem brata, zastrzelonych przez jakichś ludzi dla prowiantu, który nieśli. Ariel wcześniej stracił już ojca. Po śmierci matki, z drugim bratem wrócił do Białych. Ukrywało się tam 16 osób. Ostatecznie ocaleli tylko oni dwaj. Po latach Ariel odnalazł Jadwigę Siekierko, córkę swego wybawiciela, żyjącą bardzo skromnie we wsi Boguty Milczki. Zaprosił ją do siebie. Dla pani Jadwigi podróż do Ziemi Świętej staje się najważniejszym wydarzeniem w życiu. Sędziwa już kobieta tłumaczy, że decyzja ojca podyktowana była głęboką wiarą.
- ... wpisany w gwiazdę Dawida – krzyż, Grzegorz Linkowski, 1997, Polska, dokument,
Wychowany w głęboko wierzącej rodzinie katolickiej główny bohater filmu postanowił po maturze wstąpić do seminarium duchownego. Wywołało to jednak silny opór ojca. W zaistniałych okolicznościach matka przyznała, że jest w istocie żydowskim dzieckiem uratowanym z getta w Święcianach na Wileńszczyźnie. Jego biologiczna matka, przekazując niemowlę, przewidziała, że zostanie katolickim księdzem. Ks. Romuald Jakub Weksler-Waszkinel do polskiego nazwiska dodał też żydowskie a także nosi krzyżyk z wpisaną weń gwiazdą Dawida.