O Sprawiedliwych

Polacy, świadkowie niemieckich zbrodni wobec narodu żydowskiego, musieli zmierzyć się z Zagładą, wobec której do dziś jesteśmy bezradni. Wielu okazywało Żydom bezinteresowną pomoc, inni pozostali obojętni. Byli i tacy, którzy współpracowali z nazistami i wydawali ukrywających się Żydów za pieniądze. To dlatego ratującym należy się najwyższy szacunek i upamiętnienie. Działali w ekstremalnych warunkach.  Zagrożeniem byli nie tylko Niemcy, ale też najbliżsi sąsiedzi. Ryzykowali nie tylko swoje życie, lecz także życie swoich rodzin. W okupowanej Polsce jakąkolwiek formę pomocy Żydom karano śmiercią.

Izrael czci ofiary i bohaterów Holocaustu. W 1953 roku Kneset czyli izraelski parlament zainicjował działalność Instytutu Pamięci Męczenników i Bohaterów Zagłady Yad Vashem w Jerozolimie. W ten sposób ocaleni pragnęli oddać hołd swoim dobroczyńcom. Jednym z podstawowych zadań Yad Vashem stało się honorowanie ratujących mianem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Wnioski o przyznanie tytułu mogą składać uratowani lub ich najbliżsi. Działalność Instytutu będzie kontynuowana tak długo, jak długo wnoszone będą prośby o wyróżnienie.

Tysiące bohaterów pozostaje jednak nadal nieznanych. Część rozstrzelano, część nie doczekałą się uznania i pozostaje anonimowa. Są i tacy, którzy zdecydowali się nie ujawniać swoich czynów. W ich otoczeniu ratowanie Żydów było piętnowane.

Muzeum uważa, że i Sprawiedliwym i Ratującym, którzy z różnych powodów nie doczekali się tytułu, również należy się miejsce w zbiorowej pamięci. Celem projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” jest popularyzowanie wiedzy o tych wyjątkowych ludziach i ich czynach oraz oddanie hołdu wszystkim bez wyjątku – znanym z imienia i tym bezimiennym.