SZUKAJ

Loading

TWOJA OPOWIEŚĆ

18 sierpnia 2010

Zapraszamy do tworzenia tej strony razem z nami. Zachęcamy wszystkich do przysyłania w to miejsce zachowanych jeszcze w pamięci okruchów ludzkich losów. W miarę możliwości będziemy je weryfikować, konfrontować z istniejącą dokumentacją i upowszechniać. Będziemy je wklejać na kolejne karty niekończącej się opowieści o walce dobra ze złem.

Żyje wciąż wiele osób noszących w sobie rozmaite opowieści o okupacyjnych postawach Polaków wobec Żydów: opowieści z własnego życia, z życia najbliższych, przyjaciół, sąsiadów... Tych opowieści często nie zna nikt poza samymi zainteresowanymi albo kręgiem ich najbliższych. A przecież są tak samo ważne jak historie Sprawiedliwych i Żydów przez nich ratowanych. Tak samo skupia się w nich prawda o tym, co szlachetne i o tym, co nikczemne w ludziach i w naszej historii.

Nasza strona to miejsce, w którym opowiadamy o pomocy niesionej Żydom podczas okupacji hitlerowskiej. Dedykujemy tę stronę przede wszystkim tym, którym nadano zaszczytny tytuł Sprawiedliwego. Ale chcielibyśmy, aby stała się ona miejscem gromadzenia rozproszonej dziś wiedzy o przeplataniu się polskich i żydowskich losów okupacyjnych – także wiedzy niezwiązanej bezpośrednio z ludźmi odznaczonymi medalem Sprawiedliwego.

Jest to miejsce także na Twoją opowieść...

NADESŁANE OPOWIEŚCI

Relacja Simy Najberg (Sabiny Korn)

Sima (Sabina) Korn z domu Najberg (w czasie wojny także Krystyna Sierpińska) urodziła się w 1933 r., najprawdopodobniej w Łęcznej pod Lublinem, skąd pochodziła reszta jej rodziny. Była najmłodszym dzieckiem Frydy i Abrama-Mosze Najbergów, miała trzech...

Relacja Bencjona Gipsza (Drutina)

Bencjon Gipsz urodził się 31 grudnia 1931 r. w miejscowości Stołpie koło Chełma. Jego rodzice, Gerszon (ur. ok. 1900 r.) i Ruchla (Rachela) z Weintraubów (ur. w 1909 r.) prowadzili w Chełmie mały sklep wielobranżowy. W połowie lat 30., wspólnie z...

Pomocni sąsiedzi - relacja Shoshany Neuhaus

Róża Steinlauf (później Shoshana Neuhaus) urodziła się 6 grudnia 1930 r. we wsi Krasne Potockie koło Nowego Sącza. Jej rodzice, Emil i Sala (z domu Reibszaid), prowadzili niewielkie gospodarstwo rolne, które było głównym źródłem utrzymania rodziny. Ojciec, mimo braku...

Moje zachowanie i konsekwentnie opowiadana historia uratowały mnie - relacja Chany Hellman

Chana Hellman z domu Bodner urodziła się we wsi Cieszyna k. Frysztaku w województwie rzeszowskim. Nie zna dokładnej daty swego urodzenia, prawdopodobnie jest to 1929 lub 1930 r. Jej rodzice: Zalman (ur. w 1882 r. w Cieszynie) i Rozalia z domu Szperba (ur. w 1891 r. w Jaśle)...

Historia domu na Saskiej Kępie w Warszawie

Stojący do dziś dom przy ulicy Berezyńskiej 29a na Saskiej Kępie w Warszawie był w czasie wojny ważnym miejscem działań konspiracji. Wybudowany w 1938 r., należał do dziadka Jana Dąbrowskiego. Jan, wówczas mały chłopczyk, dziś na podstawie własnych wspomnień...

Historia mojego taty, Kazimierza Sikorskiego

Rodzina Sikorskich przez ponad rok ukrywała w swoim domu Etię, żydowską dziewczynę, której w 1943 r. udało się zbiec z getta w okolicach Borszczowa (teren obecnej Ukrainy). Helena Jeżewska, córka dwudziestoletniego wówczas Kazimierza Sikorskiego, relacjonuje historię...

Chciałbym odnaleźć świadków ratowania - relacja Ludwika Szula

Przedstawiamy historię rodziny Szulów, która w czasie wojny niosła pomoc Żydom ze swej okolicy. Mimo starań pana Ludwika Szula, jedynego żyjącego członka rodziny, tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” nie został Szulom przyznany ze względu na brak...

Danuta Dąbrowska (Jakoba Blidsztejn)

Jakoba (Kubusia) Blidsztejn urodziła się w Berlinie w 1925 roku. Jej rodzice - Henryk Blidsztejn (urodzony w Nowogródku) i Idalia Jurzdycka (urodzona w 1890 roku w Samochwałowicach k/Mińska Litewskiego), polscy Żydzi, poznali się i pobrali w...

Dzieci z fotografii. List Pani Elżbiety Buczyńskiej

Odwielu lat nosiłam się z zamiarem nawiązania kontaktu z osobami, które mogą być zainteresowane pewną historią opowiedzianą mi przez moją mamę Wandę Bortnowską. W latach 1920-tych mama uczęszczała do gimnazjum żeńskiego w Łomży i tam...

Gotowa pomóc każdemu. Pożegnanie Małgorzaty Palester

Małgosia i Janina poznały się w szkole, przed wojną. Małgosia stawała w obronie Janiny - koledzy dokuczali jej, bo była Żydówką. Dla Małgosi pochodzenie nie miało znaczenia. Wyrosła w domu, w którym tępiono wszelkie odruchy dyskryminacji. ...

Bilet życia

Shalom Lindenbaum jest historykiem literatury hebrajskiej, emerytowanym profesorem Uniwersytetu Bar-Ilan, tłumaczem poezji i prozy polskiej. Specjalizuje się m.in. w twórczości Brunona Schulza. Z jego pięcioosobowej rodziny uratowali się on, jego ojciec i siostra. Wszyscy poszli...

Lusia Schimmel (Lusia Pinczuk). Teraz ty będziesz święta

„Jestem żydowską dziewczyną, która przeżyła obozy zagłady. Tu mnie uratowano!” – krzyczała z radością Lusia Schimmel po wyzwoleniu Pomieczyna, w którym udzieliła jej schronienia Monika Szwertfeger. Z marszu śmierci uratował ją...

Poszukując Jańci...

Historia zaczyna się w 1941r. w Wiśniczu. Przebywająca tam Anna Hendla Singer Mandelbaum zostawia w polskiej rodzinie swoją córkę Chanę. Dziewczynka miała tam zostać tylko kilka dni, aż sytuacja się uspokoi. Niestety, w umówionym terminie nikt się po nią nie zgłosił....

Jeden ziemniak dziennie – relacja Anatoliusza Inowolskiego

Państwo Inowolscy z Zalesia Dolnego ukrywali żydowskiego chłopca i jego opiekunkę, panią Janinę. Po wojnie chłopiec wraz z matką wyemigrowali do Kanady. „Chciałbym zasadzić wspólnie z chłopcem drzewko na pamiątkę moich rodziców” – pisze pan Anatoliusz...

Za dobro śmiercią karano. Historia Aleksandra Sosnowskiego

Aleksander Sosnowski był nauczycielem w miejscowości Zawadka w województwie stanisławowskim. W czasie wojny przez półtora roku ukrywał na strychu w swoim domu dwie Żydówki: Ucię Fuks i Cunię Fuchs. Za pomoc spotkała go najcięższa kara – śmierć....

Chciałbym, żeby to był sen. Wspomnienia Maksymiliana Jarosza

Chciałbym, żeby to był sen... Chciałbym, żeby to się nigdy nie wydarzyło. Kiedy wybuchła II Wojna Światowa byłem nastolatkiem. Kiedy się skończyła byłem zagubionym, rozbitym mężczyzną. – wspomina Maksymilian Jarosz, partyzant AK, żołnierz I Armii Wojska...

Modlitwa o deszcz. Relacja Abigail Shahar

Nazywam się Abigail Shahar. Urodziłam się jako Jadwiga Bauman. Poniżej wymienione osoby pomagały z narażeniem życia mnie i mojej rodzinie przeżyć wojnę: Wanda Korniłowicz Szczerbetko, Krystyna Szczerbetko, Janina Michońska, Zofia Topińska, Jan Topiński, Bronia, Kazimierz...

Wspomnienie Pani Barbary o jej niani Stasi

  Barbara Biran z domu Kryńska urodziła się w Warszawie 30 maja 1935 roku w rodzinie zamożnych zasymilowanych Żydów. W domu mówili po polsku. Matka, Maria z domu Disterbach, urodzona w Warszawie, nie pracowała. (Informacja...

Historia Chaji - pierwszego dziecka Ireny Sendlerowej

Historia Teresy Tucholskiej-Körner (Chaji Estery Stein), „pierwszego dziecka Ireny Sendlerowej”, opracowana przez Jadwigę Rytlową na podstawie rozmowy z ocaloną przeprowadzonej w marcu 2010 roku w Izraelu. Chaja Estera Stein urodziła się w Cegłowie na Mazowszu....

Sprawiedliwi bez medalu - o małżeństwie Gregoriusów

Opowiadanie Gabrieli Gregorius z Gimnazjum im. Jana Pawła II w Kudowie Zdroju o Stanisławie i Cecylii Gregoriusach, pradziadkach, którzy udzielili schronienia czworgu Żydom. Kwiecień. Rok 1944. W Wojczy zapadła juz chłodna i wilgotna noc. Na pola i do...

Historia mojej babci - Julii Lisieczyńskiej, która ukrywała Bolesława Rajbera

Julia Lisieczyńska ukrywała na strychu – nawet przed swoim mężem i całą rodziną – Bolesława i Henryka, synów znajomych Żydów. Ich ojciec przed wojną był kierownikiem gorzelni, a matka lekarzem. Córka Julii Lisieczyńskiej dobrze znała język niemiecki,...

Historia Hanny Langer

Hanna Pinkert urodziła się w Warszawie 20 lipca 1927 roku. Ojciec Zygmunt był urzędnikiem w Banku Kredytowym, matka nie pracowała. Kilka lat przed wojną matka Hani, Syma (Ala) Pinkert, zachorowała na gruźlicę i rodzina przeniosła się do Otwocka. A właściwie matka...

Małopolscy aptekarze, zasłużeni dla ludności żydowskiej w czasie okupacji hitlerowskiej

Historię i jej przebogate treści można poznawać rozmaitymi sposobami – zazwyczaj są to podręczniki, książki wspomnieniowe, a obecnie, coraz częściej, Internet. Wydawać by się mogło, że opracowywanie dysertacji doktorskiej, dotyczącej tak wąskiej dziedziny jaką jest...

Historia mojej babci - Jadwigi Wydrychowskiej

Szukam prawdziwego imienia mojej mamy, która była sierotą wojenną [Żydówką]. Po przeczytaniu opowieści Waszych Sprawiedliwych, jestem pewna ze moja [przybrana] babcia JADWIGA WEDRYCHOWSKA, [która ukrywała mamę], powinna być wliczona w ich grono. Miałam okazję...

Historia Haliny Sand

Halina Sand przyszła na świat w Warszawie w 1936 r. jako córka Ewy z Rotblatów i Mieczysława Pokornych. Jej dziadek był zamożnym biznesmenem, właścicielem firmy transportującej papier z Finlandii do warszawskich drukarni. Po wybuchu I wojny światowej Rosjanie zarekwirowali jego...

„Uratowali wielu Żydów”

Sporo ludzi w państwach zachodnich ma do tej pory wątpliwości czy naprawdę w czasie okupacji niemieckiej Polacy pomagali Żydom w przetrwaniu wojny. Otóż w mojej rodzinnej wsi Łubno k/ Dynowa od kilku wieków z Polakami i Ukraińcami mieszkali Żydzi. Trudno jest dokładnie...

Historia moich pradziadków - Adama i Marii Zboromirskich

Historia mojej rodzinny sięga jeszcze czasów z Ponaryszek (okolice Wilna), gdzie mieszkali moi pradziadkowie - Adam i Maria Zboromirscy. W czasie II wojny swiatowej uratowali małego żydowskiego chłopca – Akivę (Akibę) Branda (ur. 16 marca 1936 r.). Jego rodzinę znali...

List Magdaleny Skowrońskiej do MHŻP

Wzruszający list Magdaleny Skowrońskiej do MHŻP Nazywam się Magdalena Skowrońska i jestem wnuczką Lucyny i Józefa Fink - Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Moi Dziadkowie...

Historia rodziny Proczków spisana przez Michała Bożka

W Łaskarzewie oraz jego okolicach żyło kilka tysięcy Żydów przed 1 września 1939 r. Okres wojny przeżyło kilkunastu, może kilkudziesięciu. W zasadzie spotkało to całą społeczność żydowską zamieszkującą przedwojenną Polskę. Dnia 9 grudnia 1942 roku, w...

Wspomnienie o Marii Proner-Pogonowskiej

Dr Maria Proner-Pogonowska (1897 – 2009) Przeżyła 111 lat 8 miesięcy i 16 dni. W chwili śmierci była najstarszą na świecie wdową katyńską. Maria Proner z domu Asterblum urodziła się w Warszawie 30 października 1897 roku w...

Historia Jadwigi Zowczak o jej dziadkach – Mariannie i Andrzeju Zawadka

Historia Jadwigi Zowczak o jej dziadkach – Mariannie i Andrzeju Zawadka odznaczonych pośmiertnie medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata za ukrywanie żydowskiego chłopca (fragmenty)     KU PAMIĘCI, TYM, KTÓRZY...

Historia Katarzyny Danuty Andrejew

Katarzyna Danuta Andrejew, Przewodnicząca łódzkiego oddziału Stowarzyszenia "Dzieci Holocaustu" Tatuś powtarzał, że jak skończę czternaście lat, to powie mi coś bardzo ważnego. Oczywiście byłam bardzo zaciekawiona, wykombinowałam nawet, że opowie...

Jarosław J. Szczepański opowiada historię pułkownika Wincentego Podgurskiego

Pułkownik dyplomowany WINCENTY PODGURSKI Ur. 7 października 1882 roku. Skończył  Michajłowską Wojskową Szkołę Artylerii oraz szkołę elektrotechniczną w Petersburgu. Do wojska wstąpił w 1902 roku. Od 1904 przebywał jako oficer armii rosyjskiej w...

Ks. Romuald Jakub Weksler-Waszkinel opowiada o żydowskich i polskich rodzicach.

Ks. Romuald Jakub Weksler-Waszkinel opowiada o żydowskich i polskich rodzicach. Rozmowa przeprowadzona w maju 2009 roku w Lublinie. [Karolina Dzięciołowska] Kiedy urodzili się i skąd pochodzili Emilia i Piotr Waszkinelowie? [Ks. Romuald...

O szlaku kurierskim Tarnów – Piwniczna – Słowacja

Tam się ukrywam – w młynie Dagnana, szepczę z innymi kadisz żałobników… W młynie Dagnana moi synowie urządzają polowania na pluskwy… /Wioletta Grzegorzewska/  O szlaku kurierskim Tarnów –...

Relacja Lily Fuchsberg o jej przybranych rodzicach, Grzegorczykach

Relacja Lily Fuchsberg o jej przybranych rodzicach Helenie i Władysławie Grzegorczykach Helena Olga Grzegorczyk, ur. 9.12.1918 r., zm. 23.03.1985 r. Władysław Grzegorczyk, ur. 25.12.1905 r., zm. 7.06.1981 r. O bohaterstwie moich rodziców...

Opowieść Kazimierza Bielawskiego

Kazimierz Bielawski opowiada o losach rodziny Chajtów (lub Hajtów) Kazimierz Bielawski urodził się 09.09.1931 r. w Małyńsku, jako syn Heleny (ur. 18.02.1901 r., zm. w 1995 r.) i Leonarda (ur. 06.02.1903 r., zm. w 1965 r.) Bielawskich. Do Małyńska, niewielkiej wsi na...

Zamknięta w ciemnosciach. List Sabiny Heller (Inki Kagan)

Zamieszczamy list Sabiny Heller (Inki Kagan), ocalonej przez rodzinę Roztropowiczów w czasie II wojny światowej. Zamknięta w ciemnościach Urodziłam się w 1941 roku w małym miasteczku Radziwiłłów, wówczas we wschodniej Polsce, obecnie na...

Rozmowa z Marią Iwaszkiewicz-Wojdowską

Maria Iwaszkiewicz-Wojdowska opowiada wnuczce Ludwice Włodek o pomocy udzielanej Żydom przez Annę i Jarosława Iwaszkiewiczów, rodziców Marii, uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Ludwika Włodek: Czy twoi rodzice rozmawiali w domu...

List Menachema Dauma o wizycie w Działoszycach

List otrzymany od Pana Menachema Dauma opisujący jego pobyt w Działoszycach , związany z inicjatywą upamiętnienia Żydów z Działoszyc w miejscu dawnego cmentarza oraz z wizytą, jaką złożył Sprawiedliwej, Pani Honoracie Musze. „W ostatni piątek [15.05.09]...

Krystyna Budnicka - Ocalona

Krystyna Budnicka Urodziła się w 1932 roku w Warszawie. Była ósmym, najmłodszym dzieckiem Cyrli i Józefa Lejzora Kuczer. Miała sześciu braci i jedną siostrę. Sześcioro z rodzeństwa było już dorosłych (czterech braci było żonatych — jeden z nich miał...

Barbara Góra (Irena Hochberg) - Ocalona

Barbara Góra Urodziła się 20 sierpnia 1932 r. w Warszawie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej jako Irena Hochberg. Jej ojciec był elektrykiem. Rodzina mieszkała w centrum miasta przy ul. Żurawiej. Przed wojną Irena ukończyła I klasę szkoły powszechnej....

List p. Jana Raczkowskiego o ukrywaniu prof. Jerzego Remera

Publikujemy poniżej list otrzymany od p. Jana Raczkowskiego z Gladstone w USA (dokładny adres w posiadaniu Muzeum) opisujący historię ratowania podczas okupacji profesora Jerzego Remera i jego żony w podwarszawskim Miedzeszynie. Informacje o działalności (także...

Łucja Koch rozmawia ze swoją babcią, Dorotą Chaber, o jej szkolnej koleżance Jance Wałężance

Moja babcia – Debora Guter (Dora), po ślubie Dorota Chaber – ma 95 lat. Pochodzi z Tarnowa, z biednej żydowskiej rodziny. Wojnę przeżyła w ZSRR, dokąd uciekła z dziadkiem. W Holokauście zginęły obie ich liczne rodziny, z wyjątkiem jednego brata babci. Ostatnio...