SZUKAJ

Loading

Mapa

map canvas

Ratujący: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Rodzina Iwanowskich

Sabina Iwanowska matka

Helena Skinderowa z d. Iwanowska

Anna Kornecka z d. Iwanowska córka
ur. 23 sierpnia 1917 w Vilnius / Vilne / Wilno (inne)

Adolf Danilewicz sąsiad

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:

2001

  • Adolf Danilewicz
  • Sabina Iwanowska
  • Anna Kornecka z d. Iwanowska
  • Helena Skinderowa z d. Iwanowska

Ukrywający się:

Emma Altberg
ur. 14 stycznia 1889 w Płock (mazowieckie) – zm. 14 lipca 1983 w Warszawa (mazowieckie)

Maria Altberg- Arnoldowa
ur. 26 października 1893 w Płock (mazowieckie) – zm. 16 maja 1995 w Warszawa (mazowieckie)

Historia pomocy

listopad 2008, Teresa Torańska

To stało się nagle. Pojechała do Wilna po ciepłe rzeczy. Spotkała ojca. Ten powiedział: „Trzeba stąd zabrać dwie panie, z domu Altberg”. To zabrała. Niemcy w Wilnie właśnie spędzali Żydów do getta.

„Ja nie czułam, że ryzykuję“ – mówi.

Zapytała furmana, który ją przywiózł, czy zgodzi się zabrać też „gości dla mamusi”, oczywiście. Domyślał się. „One mają takie czarne oczy” – powiedział jej.

„Trzy dni jechaliśmy, bo koń idzie 40 kilometrów dziennie, a do Rohaczowszczyzny było od Wilna 120 km. Często my z furmanem szliśmy, a starsze panie, takie około 50-tki siedziały na wozie. Furman był fajny! Nazywał się Adolf Danilewicz, był naszym dzierżawcą. W połowie drogi, w Ejszyszkach, podchodzi do mnie i mówi: ››Panieneczko, mówio, że w Ejszyszkach getto robio. Co my zrobim?‹‹. A ja mówię: ››Adolficzku, może objedziemy lasem‹‹. I dojechaliśmy“.

Rohaczowszczyzna to była głucha wieś, nikt spoza rodziny nie przychodził. Ale nie było co jeść. Kupiły krowę, świnkę, dzierżawcy dawali kartofle i zboże na chleb. A potem pędziły samogon na handel. Raz została za to złapana przez Niemców.

„Dostałam ileś tam pałek. Sąsiednia cela liczyła, ile. Rozbili mi tyłek na miazgę. Przeżyłam, bo mnie rodzina wykupiła. Niemcy nie wiedzieli, że mamy Żydówki w domu“.

Po wojnie Emma Altberg była profesorem fortepianu i klawesynu w Wyższej Szkole Muzycznej w Łodzi, a Maria Arnold – dr filozofii, pedagog, pracowała w Bibliotece Instytutu Chemii Ogólnej w Warszawie.

Artykuł pochodzi z albumu: „Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady. Przywracanie pamięci“, Warszawa 2008
POBIERZ ALBUM

Bibliografia

  • Pajączkowska Agnieszka, Wywiad z Anną Kornecką, Warszawa 2008
  • Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 2500

powrót