SZUKAJ

Loading

Mapa

map canvas

Ratujący: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Ukrywający się: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Rodzina Ruszkowskich

Weronika Ruszkowska matka
ur. 4 lutego 1892

Danuta Czenza - Pawłowska z d. Ruszkowska córka
ur. 25 maja 1925

Aurelia Marszewska z d. Ruszkowska córka
ur. 21 września 1920

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:

14 listopada 1994

  • Danuta Czenza - Pawłowska z d. Ruszkowska
  • Aurelia Marszewska z d. Ruszkowska
  • Weronika Ruszkowska

Ukrywający się:

Marek Altstadt
ur. 11 maja 1913 w Lwów (inne)

Historia pomocy

listopad 2008, Teresa Torańska

Cztery rodziny zaryzykowały własne życie, by uratować Marka Altstadta ze Lwowa, żołnierza Wojska Polskiego, który stracił nogę w kampanii wrześniowej.

Najpierw ukrywał się na ul. Koszykowej w Warszawie. Załatwiono mu aryjskie papiery, podjął pracę w Monopolu Tytoniowym. Rozpoznano go tam. „I wtedy – napisał w 1993 do Żydowskiego Instytutu Historycznego – pani Aurelia Marszewska, koleżanka z pracy, natychmiast, bo decydowały sekundy, zorganizowała wywiezienie mnie stamtąd tylną bramą”.

Przywiozła go do swojej rodziny. Mieszkała z matką i siostrą przy ul. Radnej. „Żyliśmy więc wspólnie z nim – napisała Aurelia– bardzo skromnie z zarobków moich i mojej matki, często doraźnie również z pieniędzy zarobionych przez nas wszystkich”.

Był u nich prawie dwa lata. Z dwutygodniową przerwą, kiedy musiały go wywieźć do swoich znajomych na Żoliborzu. Znowu znalazł pracę, w Wytwórni Papierów Wartościowych i znowu znalazł się ktoś, kto zwątpił w jego aryjskość. Przewieziony więc został do Alberta i Florentyny Szartów ze wsi Dębe Wielkie, gdzie doczekał wkroczenia Armii Czerwonej.

Napisał: „Dzięki tej pomocy nie przebywałem w getcie ani nie straciłem życia”. 

Artykuł pochodzi z albumu: „Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady. Przywracanie pamięci“, Warszawa 2008
POBIERZ ALBUM

Bibliografia

  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków ISBN: 978-83-87-832-59-9, 2009
  • Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 1930
  • Sakowicz Karolina Stolarska Magdalena, Wywiad z Aurelią Marszewską, 2008

powrót