SZUKAJ

Loading

Mapa

map canvas

Ratujący: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Ukrywający się: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Rodzina Flisiuków

Maria Flisiuk z d. Matuszelewska matka
ur. 8 sierpnia 1898 – zm. 23 kwietnia 1995

Zofia Jadwiszczok z d. Flisiuk córka
ur. 7 maja 1923

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:

11 maja 1994

  • Maria Flisiuk z d. Matuszelewska
  • Zofia Jadwiszczok z d. Flisiuk

Ukrywający się:

Krystyna Blatter z d. Winograd

Helena Libman

Janusz Ziółkowski

Zbigniew Ziółkowski

Historia pomocy

lipiec 2010, Joanna Król

Zofia Jadwiszczok urodziła się i wychowała w Warszawie jako jedna z czterech córek Marii i Adama Flisiuków. W 1938 roku rodzina wyprowadziła się do dużego domu w Legionowie. Ojciec, zraniony nieszczęśliwie w nogę, zmarł w 1940 roku. Żona i córki żyły z renty po nim. Matka dorabiała szyciem. Zofia dostała pracę kasjerki na kolei. Jednocześnie uczyła się w gimnazjum w Warszawie. Maturę zdała na tajnych kompletach.

Dom Flisiuków stanowił schronienie dla kilkorga ludzi: czteroosobowej rodziny żydowskiej ukrywającej się pod nazwiskiem Ziółkowskich, Racheli Winograd zwanej Krysią, zasymilowanego żydowskiego adwokata, który nie przeżył wojny, a w pewnym czasie również i polskiego działacza AK.

Ziółkowscy dostali adres Flisiuków od ich wuja. Zamieszkali w jednym z pokoi. Mieli dobry wygląd. Udawali, że są przesiedleńcami z poznańskiego. Utrzymywali się za własne pieniądze, płacili też za wynajem pokoju.

Rachel była koleżanką Zofii. Dziewczyny poznały się na początku okupacji w Piszczacu pod Brześciem Litewskim na weselu u kuzyna Zofii. Naziści wymordowali całą jej rodzinę. Zabiedzona i w depresji dotarła do Legionowa. Została u Flisiuków do końca wojny.

Podczas ostrzału Legionowa w 1944 roku zginął Zbigniew Ziółkowski. Reszta ukrywających się z jego rodziny przeżyła. Osiedli w Brazylii. Kontakt z nimi urwał się.

Rachel wyemigrowała do Izraela. To dzięki niej Zofia Flisiuk i jej matka Maria otrzymały medal i tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Zofia i ocalała piszą do siebie, spotykają się. Mówi Zofia: „A w ogóle taka więź jakoś nastała, że jak ona myśli o mnie, to (…) śni mi się ona, albo ja jej i zaraz dzwonimy do siebie”.  

Bibliografia

  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków ISBN: 978-83-87-832-59-9, 2009
  • Kempa-Kurkiewicz Marta, Wywiad z Zofią Jadwiszczok, Gdańsk 2009
  • Obozy przejściowe w okolicach Legionowa,

powrót

Mapa

map canvas

powiększ

Zdjęcia

Audio

WIĘCEJ ARTYKUŁÓW