Rodzina Witkowskich
Felicja Witkowska z d. Brodowska matka
ur. 17 września 1897 – zm. 16 października 1986
Ryszard Witkowski syn
ur. 9 maja 1926 w Milanówek (mazowieckie)
Aniela Witkowska-Tatur córka
ur. 31 maja 1923 w Żyrardów (mazowieckie)
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:
15 listopada 1993
- Felicja Witkowska z d. Brodowska
- Aniela Witkowska-Tatur
- Ryszard Witkowski
Ukrywający się:
Historia pomocy
sierpień 2009, Anna Zawadzka
Po rzezi dzielnic Ochota i Wola warszawiacy masowo uciekali z ogarniętego powstaniem miasta. Schronienia szukali na przedmieściach stolicy.
Opowiada Ryszard Witkowski, który z mamą i siostrą mieszkał w Milanówku:
„Wśród tego tłumu zjawił się pewien oberwaniec, który przyszedł do mamy do zakładu fotograficznego z prośbą o pomoc. Mama zaczęła z nim rozmawiać, byli tylko we dwójkę. I gość się przyznał, że jest uciekinierem z Pawiaka. Słowo »Pawiak«na mamę działało jak płachta na byka”.
Felicja i Aniela Witkowskie na Pawiaku spędziły półtora miesiąca za działalność konspiracyjną siedemnastoletniego wówczas syna i brata. Ten, przekupując kolejnych urzędników, uzyskał dla nich zwolnienie. Jednak więzienie pozostawiło uraz w pamięci obydwu.
„Oberwaniec” okazał się Żydem, działaczem Bundu. Ryszard wyrobił Józefowi Romanowi fałszywą kenkartę z nazwiskiem, które nosi do dziś: Grotte. Na cześć generała Grota-Roweckiego.
Niedługo potem Witkowscy udzielili schronienia Bronisławowi Miodowskiemu, wyzwolonemu przez powstańców z obozu koncentracyjnego na Gęsiówce. Rannym bratem Bronisława, Józefem, zaopiekowała się Aniela. Udając krewną, przynosiła mu do szpitala jedzenie. Wyprosiła u lekarzy, by nie amputowano choremu nogi.
Witkowscy przygotowali dla Żydów kryjówkę. Na szczęście użyto jej tylko raz, już po wojnie: Ryszard zakopał w niej swój karabin.
„On tam leży do dzisiaj. W postaci kupy rdzy pewnie. Trochę żal. A może i dobrze”.
Żydowscy znajomi Witkowskich wyjechali z Polski. Miodowscy – już w 1948 r. Obaj krawcy, za granicą pracowali w zawodzie. Zmarli około 2000 roku.
Józef Grotte wyjechał podczas antysemickiej nagonki 1968 r. Zamieszkał we Frankfurcie nad Menem.
POBIERZ ALBUM
Bibliografia
- Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków ISBN: 978-83-87-832-59-9, 2009
- Kaczmarek Olga, Wywiad z Ryszardem Witkowskim, 2009
