SZUKAJ

Loading

Mapa

map canvas

Ratujący: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Ukrywający się: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Rodzina Ulmów

Wiktoria Ulma z d. Niemczak żona
ur. 1912 – zm. 1944 w Markowa (podkarpackie)

Józef Ulma mąż
ur. 1900 – zm. 1944 w Markowa (podkarpackie)

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:

13 września 1995

  • Józef Ulma
  • Wiktoria Ulma z d. Niemczak

Ukrywający się:

Szallowie

Gołda Goldman

Lejka Goldman

Historia pomocy

sierpień 2009, Jakub Beczek

Podczas wojny Józef i Wiktoria Ulmowie wraz z sześciorgiem dzieci mieszkali w podkarpackiej wsi Markowa. W okolicznych lasach ukrywali się Żydzi, którzy zdecydowali się przeczekać akcję eksterminacyjną. Budowali schrony w chaszczach i jarach. Józef Ulma pomagał jednej z rodzin przy konstruowaniu takiej kryjówki.

Jesienią 1942 r. do domu Ulmów zapukała żydowska rodzina Szallów– znany przed wojną handlarz bydłem oraz jego synowie. Uciekinierzy poprosili o pomoc. Ulmowie przyjęli pod swój dach pięć osób. Wkrótce schronienie znaleźli też sąsiedzi Ulmów należący do rodziny Goldmanów – Gołda z siostrą Lajką i jej małą córeczką. Szallowie pomagali przy garbowaniu skór, piłowali deski, rąbali drwa na opał. Wydawało się, że piekło okupacji jest gdzieś daleko. Ale to pozór – wokół była śmierć. Ulmowie widzieli ją wielokrotnie. Okna ich domu wychodziły na tak zwany „okop”, gdzie rozstrzeliwano Żydów.

Na Ulmów doniósł granatowy policjant – Włodzimierz Leś. Tuż przed świtem 24 marca 1944 r. do Markowej przyjechali z Łańcuta niemieccy żandarmi w towarzystwie granatowych policjantów. Oprawcy byli dobrze poinformowani. Wiedzieli, w jakim celu jadą do Markowej i kogo tam szukają. Na poddaszu znaleźli ukrywających się Żydów. Rozległy się strzały. W ciągu kilkunastu minut z rąk żandarmów zginęli wszyscy członkowie rodziny: Józef Ulma, jego żona Wiktoria będąca w dziewiątym miesiącu ciąży, ich sześcioro dzieci oraz wszyscy ukrywający się Żydzi.

Artykuł pochodzi z albumu: „Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady. Przywracanie pamięci“, Łódź 2009
POBIERZ ALBUM

Bibliografia

  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków ISBN: 978-83-87-832-59-9, 2009

powrót