SZUKAJ

Loading

Mapa

map canvas

Ratujący: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Ukrywający się: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Rodzina Antonowiczów

Wincenty Antonowicz ojciec
ur. 1 maja 1891 – zm. 1984

Jadwiga Antonowicz matka
ur. 1896 – zm. 25 sierpnia 1942

Lucyna Bauer z d. Antonowicz córka
ur. 1 sierpnia 1927

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:

14 czerwca 1998

  • Jadwiga Antonowicz
  • Wincenty Antonowicz
  • Lucyna Bauer z d. Antonowicz

Ukrywający się:

Bronisława Malberg
ur. 3 czerwca 1917

Kurgan

Historia pomocy

listopad 2008, Teresa Torańska

Zginąć można było wszędzie – mówi pani Lucyna. – Nawet siedząc w kawiarni. Podjeżdżała ciężarówka, ››Raus!, Raus!‹‹ i wywozili na rozstrzelanie“.

W Wilnie, gdzie mieszkała z rodzicami, siostrą i bratem rozstrzeliwali Litwini i Niemcy. Żydów spotykała, jak prowadzono ich z getta do pracy, szli jezdnią, nie po chodniku. Spuszczała głowę. Wstyd jej było za tych, którzy chcieli ich w ten sposób poniżyć.

W getcie była raz. Wymyśliła, że musi pomóc Lenie, koleżance z ławki. Weszła z tłumem. I nagle tłum znikł. Pusto, ciemno, straszno. Pokręciła się po pustych ulicach, nikogo nie spotkała i uciekła. Była dzieckiem z zamożnego domu. 

Rodzice powiedzieli, że w pokoju, który zajmowała z siostrą, zamieszka dwudziestoletnia przedwojenna urzędniczka i mają zadanie- gdy będzie wychodzić na ulicę, być jej obstawą. Przyszła – wysoka, elegancka, miała na sobie tweedowy, niebieski kostium, piękna po prostu. Nazywała się Bronisława Malberg. Była u nich trzy miesiące, potem u ich babci. W getcie zginęła jej matka, strasznie rozpaczała.

Po likwidacji getta wileńskiego ojciec załatwił jej dokumenty na Joanna Malinowska oraz pracę nauczycielki francuskiego w miasteczku Niemenczyn. 

Po wojnie pani Anna dowiedziała się, że w gospodarstwie warzywnym Troskulany, które jej ojciec kupił okazyjnie w czasie wojny i do którego się przenieśli, ojciec ukrywał dwie rodziny żydowskie. Jedną z nich byli Henia i Adi Kulgan.

„Sprawiedliwy wśród Narodów Świata to ładnie brzmi – mówi pani Lucyna – ale wojna była czymś tak strasznym, że nigdy się jej, niestety nie zapomni“. 

Artykuł pochodzi z albumu: „Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady. Przywracanie pamięci“, Warszawa 2008
POBIERZ ALBUM

Bibliografia

  • Warda Joanna Wójcik Konrad, Wywiad z Lucyną Bauer, Warszawa 2008
  • Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 229
  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków ISBN: 978-83-87-832-59-9, 2009

powrót

Mapa

map canvas

powiększ

Zdjęcia

Audio