Arczyński Ferdynand
Ferdynand Arczyński
ur. 8 grudnia 1900 w Kraków (małopolskie) – zm. 16 lutego 1979 w Warszawa (mazowieckie)
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:
18 maja 1965
- Ferdynand Arczyński
Historia pomocy
listopad 2010, Magdalena Leszczyńska
Marek Ferdynand Arczyński (pseud. Janek, Marek, Łukowski) był zaangażowany w działalność polityczną i społeczną. Uczestniczył w walkach III powstania śląskiego. Podczas II wojny związany ze Stronnictwem Demokratycznym w Krakowie, od roku 1943 w Stronnictwie Polskiej Demokracji.
W roku 1942 Arczyński był jednym z inicjatorów powstania Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu RP na Kraj, która działała pod konspiracyjnym kryptonimem „Żegota”. W latach 1942-45 należał do jej prezydium i pełnił funkcję skarbnika. Podlegał mu Referat Legalizacyjny Rady, który zajmował się wyrabianiem fałszywych dokumentów dla ukrywających się Żydów: pozwoleń na pracę, kenkart, przepustek, aktów ślubu itp.
O działalności referatu Arczyński pisał następująco: „Rada dostarczała dokumentów legalizacyjnych (…) ukrywającym się Żydom (…) nie pobierając za to żadnych opłat (…). Nad sporządzaniem dokumentów stale pracowało sześć osób (…). Wykonywały one z niespotykana dokładnością i precyzją dokumenty, których nieautentyczności Niemcy żadną miarą nie mogli rozpoznać (...). Część druków wykonywano w tajnej drukarni SD, przy ul. Nowy Świat 41” (cyt. za: Michał Grynberg, Księga sprawiedliwych, Warszawa 1993).
Bibliografia
- Grynberg Michał, Księga sprawiedliwych, Warszawa 1993
- Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków ISBN: 978-83-87-832-59-9, 2009
- red. nacz. Jan Wojnowski, Wielka encyklopedia PWN. 2, Warszawa 2001