Rodzina Teskich
Edward Teski mąż
Maria Teska żona
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:
31 maja 1988
- Maria Teska
- Edward Teski
Ukrywający się:
Stanisław Muszyński
Irena Muszyńska z d. Lew syn
ur. 1920 – zm. 2009
Lea Lew
ur. 1860
Janusz Kon
ur. 1931
Historia pomocy
październik 2010, Magdalena Leszczyńska
Maria i Edward Tescy mieszkali w Warszawie, przy ulicy Noakowskiego 12. Mieli dwoje dzieci.
Maria pochodziła z Międzyrzeca Podlaskiego, miejscowości położonej na południowy wschód od Siedlec i stamtąd znała żydowską rodzinę Muszyńskich. Stanisław był prawnikiem, jego żona Irena i teściowa Lea prowadziły w miasteczku praktykę dentystyczną.
W roku 1940 Niemcy utworzyli w Międzyrzecu getto, w którym zgromadzili – według różnych źródeł – od 17 do 24 tysięcy Żydów. Getto istniało do lata roku 1942, kiedy to większość jego mieszkańców naziści wywieźli do Treblinki i tam zamordowali.
Muszyńscy zdołali uniknąć tego losu. Już w roku 1941 uciekli do Warszawy i poprosili o pomoc Teskich, którzy zdecydowali się ich przyjąć. Odstąpili oni Muszyńskim osobny pokój, zapewnili im żywność i opiekę, a po jakimś czasie urządzili dla nich osobną kryjówkę na wypadek, gdyby w domu pojawili się jacyś nieproszeni goście.
Później Tescy ukrywali także żydowskiego chłopca, Janusza Kona, który przetrwał okupację jako Ryszard Stankiewicz.
W utrzymaniu dodatkowych osób i unikaniu niebezpieczeństw związanych z ukrywaniem Żydów pomagała Teskim Jadwiga Jóźwik, która pracowała u nich jako opiekunka do dziecka. Szczegóły ukrywania znamy z relacji.
Wszyscy ukrywani na Noakowskiego przeżyli wojnę. Matka Janusza odnalazła go i wyjechali razem do Paryża. Muszyńscy po kilku latach wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych. Pozostali w kontakcie z Marią Teską i jej rodziną.
Bibliografia
- Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków ISBN: 978-83-87-832-59-9, 2009
- Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 2457
- Kacprzyk Marta, Wywiad z Jadwigą Jóźwik, Sadowne 2009