SZUKAJ

Loading

Mapa

map canvas

Ratujący: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Ukrywający się: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Rodzina Iwaszkiewiczów

Anna Iwaszkiewicz z d. Lilpop matka
ur. 17 grudnia 1987 w Brwinów (mazowieckie) – zm. 23 grudnia 1979

Jarosław Iwaszkiewicz ojciec
ur. 20 lutego 1894 w () – zm. 2 marca 1980 w Warszawa (mazowieckie)

Maria Iwaszkiewicz córka
ur. 1924

Teresa Iwaszkiewicz córka
ur. 1928

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:

21 stycznia 1988

  • Anna Iwaszkiewicz z d. Lilpop
  • Jarosław Iwaszkiewicz

Ukrywający się:

Marian Karwasser

Natan Karwasser

Kramsztykowie

Muszkatowie

Tadeusz Dawid Plucer-Sarna
ur. 2 marca 1878 w Płock (mazowieckie)

Historia pomocy

sierpień 2009, Karolina Dzięciołowska

Do getta Anna Iwaszkiewiczowa weszła przez sądy. Przekazała woreczek z dolarami. Wychodząc, zgubiła się i wpadła w ręce żydowskiego policjanta.

Wspomina Maria Iwaszkiewicz, córka Anny:

„Tylko moja matka potrafiła takie rzeczy robić. Wyrwała się, weszła do bramy. Postała chwilę, aby się skupić i opanować, potem weszła po raz drugi do sądów i wyszła już na »aryjską« stronę”.

Dolary posłużyły Natanowi i Marianowi Karwasserom za łapówkę dla warty przy bramie. Tuż przed wybuchem wojny bracia odkupili od Iwaszkiewiczów sąsiadującą ze Stawiskiem działkę. Na szczęście zabrakło czasu na sporządzenie aktu notarialnego, co umożliwiło Annie powtórną sprzedaż placu we własnym imieniu i przekazanie pieniędzy do getta. Natan przedostał się do partyzantki, Mariana zaś Anna zakwaterowała w Milanówku.


W okolicach Podkowy Leśnej ulokowała też starsze małżeństwo Muszkatów, trzyosobową rodzinę Kramsztyków i wielu innych. Utrzymywała kontakt z człowiekiem z gminy, który wyrabiał papiery. Za pieniądze Iwaszkiewiczów pił z Niemcami i za wódkę kupował stempel, tzw. gapę, na dokumencie.

Podwarszawską posiadłość Anny i Jarosława wypełniała gromada tymczasowych lokatorów i „pracowników”. W zakładzie ogrodniczym, jakim na czas okupacji stało się Stawisko, zatrudniono m.in. Kramsztykównę. Prof. Ludwik Wertenstein i dr Aniela Muszkat-Nowicka, uczniowie Curie-Skłodowskiej, wykładali Iwaszkiewiczównom przedmioty ścisłe.

Artykuł pochodzi z albumu: Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady. Przywracanie pamięci, Łódź 2009

Artykuł pochodzi z albumu: „Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady. Przywracanie pamięci“, Łódź 2009
POBIERZ ALBUM

powrót

Zdjęcia