Rodzina Skalskich
Kazimierz Skalski ojciec
ur. 26 kwietnia 1905 w Warszawa (mazowieckie)
Michalina Skalska z d. Marczewska matka
ur. 10 sierpnia 1911 w Płońsk (mazowieckie) – zm. 1974
Irena Basiak-Skalska córka
ur. 23 marca 1929 w Warszawa (mazowieckie)
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:
29 stycznia 1992
- Irena Basiak-Skalska
- Michalina Skalska z d. Marczewska
- Kazimierz Skalski
Ukrywający się:
Chil Kirszenbaum
Irena Kirszenbaum z d. Bugajska
Stanisław Osiński
Osiński
Józef Parzęczewski
Marcel Parzęczewski
Guta Najkron
Józef Najkron
Historia pomocy
kwiecień 2011, Zuzanna Benesz
W czasie okupacji hitlerowskiej Kazimierz i Michalina Skalscy wraz z córką Ireną mieszkali w Warszawie przy ul. Brzeskiej. W latach 1942-1944 ukrywali kilkunastu Żydów pochodzących z Mińska Mazowieckiego i Radomska.
Wszystkich ukrywających się kierował do Państwa Skalskich rejent (notariusz) pochodzący z Mińska Mazowieckiego o nazwisku Hert. Nawiązał kontakt z Kazimierzem Skalskim w 1942 roku, prosząc o ukrycie Chila Kirszenbauma i jego żony Ireny. Skalscy zorganizowali im kryjówkę w jednym z pokojów. Wejście do niego zamaskowali kredensem.
Za pośrednictwem Herta, do mieszkania Skalskich przybyli również bracia Osińscy i Parzęchowscy, Guta i Józef Najkronowie, kobieta wraz z ośmioletnią córką, dziewięcioletnia dziewczynka i trzej mężczyźni o nieznanych nazwiskach. Pokój zapełnił się. Rodzinie Skalskich coraz trudniej było zdobyć duże ilości jedzenia. Pomagała im w tym siostra Chila, Maryla Parzęczewska. Podczas powstania warszawskiego zdobywanie pożywienia stało się jednak tak trudne, że Irena Skalska niejednokrotnie zmuszona była kraść kartofle z pola, aby wszyscy mieli co jeść.
Mieszkanie Skalskich kilkakrotnie przeszło rewizję. Ulica Brzeska znajdowała się blisko Dworca Wschodniego – ważnego węzła komunikacyjnego w czasie okupacji. Przebywało tam wielu Niemców. Mieszkanie było więc szczególnie narażone na kontrolę. Nigdy jednak podczas powtarzających się rewizji kryjówka nie została odkryta.
Wszyscy ukrywający się przeżyli wojnę. Kirszenbaumowie i Parzęczewscy wyemigrowali do Izraela, Stanisław Osiński i Najkronowie – do Stanów Zjednoczonych. Po wojnie rodzina Kirszenbaumów i rodzina Stanisława Osińskiego utrzymywały stały kontakt ze Skalskimi.
Bibliografia
- Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 1350
- Barbara Herman, Kazimierz Skalski – jeszcze jeden "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", Fołks-Sztyme, 19 maja 1984, nr 20 /4675/
- Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków ISBN: 978-83-87-832-59-9, 2009