SZUKAJ

Loading

Mapa

map canvas

Ratujący: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Ukrywający się: Poznaj historie pomocy, które miały miejsce w promieniu 50 km

Pokaż listę

Rodzina Dańków

Mieczysław Dańko mąż
ur. 1905 w Wilno (inne) – zm. 1982

Jadwiga Dańko z d. Wojciechowska żona
ur. 1904 – zm. 1968

Krystyna Dańko z d. Chłond żona
ur. 9 lipca 1917 w Otwock (mazowieckie)

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - tytuł przyznany:

13 grudnia 1998

  • Krystyna Dańko z d. Chłond

16 grudnia 2008

  • Jadwiga Dańko z d. Wojciechowska
  • Mieczysław Dańko

Ukrywający się:

Michał Kokoszko

Eugenia Kokoszko

Helena Kokoszko

Maria Kokoszko

Jasia Kotowicz z d. Zybert

Więcej o rodzinie Dańko

wrzesień 2010, Zbigniew Nosowski

Mieczysław Dańko urodził się w 1905 r. w Wilnie, Jadwiga Wojciechowska – w roku 1904.

Mieczysław był człowiekiem niezwykle aktywnym społecznie – już jako 15-latek, ukrywając swój wiek, zgłosił się do I pułku artylerii polowejwziął udziałwojniebolszewikamiroku 1920. Od roku 1936 Mieczysław Dańko mieszkałOtwocku, gdzie był kierownikiem Wydziału FinansowegoZarządzie Miejskim. W kampanii wrześniowej pojmany do niewoli przez Rosjan, uciekłtransportuwrócił do Otwocka.

Był działaczem ruchu ludowego, także konspiracyjnegoczasie wojny. W latach 1941-1943 był komendantem obwodu Warszawa-Prawobrzeżna Batalionów Chłopskich, używał pseudonimu „Odwaga”. W roku 1943 przez trzy miesiące był więziony przez gestapo w Nowym Sączu.

Żydowska rodzina Wecer (Weczer) w Otwocku przymierała głodemgetcie. Jedynie kilkuletnia Maria wymykała sięgetta. Kupowała lekarstwa, które odsprzedawała innym, w ten sposób zdobywając chleb dla swoich braci ZbyszkaSaszy oraz dziadków. Jesienią na stopach bosej dziewczynki otworzyły się rany. W takim stanie spotkała pewnego wieczoraaptece dawną sąsiadkę Jadwigę Dańko. „Bój się Boga, Muszko, jak ty wyglądasz?” – zapytała Jadwiga, po czym zabrała dziewczynkę do swojego domu przy ul. Reymonta.

Po latach Miriam Thau (Maria Wecer) wspominałazeznaniu dla instytutu Yad Vashem: „Tego jeszcze wieczoru nakarmiono mnie, umytoopatrzono chore nogi. Ze zgrozą słuchali Dańkowie – pani Jadwiga, jej mąż Mieczysławsiostra Nina, mej relacjinędzy getta. Był to czas, kiedy na ulicach leżeli już spuchnięcigłodu ludzie. Rano, kiedy podziękowawszy, chciałam ruszyćpowrotem, pani Jadwiga oświadczyła mi uroczyście: »Nie wrócisz więcej do getta, Muszko«. Raz jeszcze podziękowałamwyjaśniłam, że nie mogę zostać – tam czeka na mnie Saszka, beze mnie zginie. Dańkowie nie mogli wziąć go do domu. Był obrzezany, a oni mieli dwoje dzieci, których nie chcieli narażać. Tego dnia jeszcze zaniosłam Saszce koszyk pełny żywności Odtąd przez całe tygodnie nosiłam mu codziennie obiady”.

Dzięki pomocy proboszcza, ks. Ludwika Wolskiego, Maria Wecer otrzymała metrykę na nazwisko Laskowiecka (tak nazywał się pierwszy mąż jej matki). Podobną metrykę otrzymał także maleńki Sasza. Wtedy Mieczysław Dańko wrazurzędnikiem otwockiego magistratu, p. Grzywaczem, wywiózł SaszkęgettaumieściłŚwidrzeklasztorze (prawdopodobnie u sióstr elżbietanek) jako „chrześcijańskie dziecko, które Żydzi-opiekunowie obrzezali”.

Pewnego dnia u Dańków zjawiła się także Tamara Wecer, matka dzieci, która wcześniej opuściła Otwock, w poszukiwaniu kontaktumężemdrogi ucieczki. I znów Mieczysław Dańko pomógł. Wystarał się dla niejkenkartę na nazwisko jej pierwszego męża. Dańkowie pomogli też znaleźć mieszkanie dla całej rodziny. Matka odebrałaklasztoru małego Saszkę, który jednak wkrótce zmarł. Maria Thau wspomina po latach: „Gasłoczach. Umarłnocy, trzymając mnie za rękę. Jego ostatnie słowa, były: »Musia, daj chleba«”. Na jego akcie zgonu wystawionym przez ks. Wolskiego 20 października 1942 r. jako świadek podpisana jest także Aleksandra Szpakowska, inna otwocka Sprawiedliwa.

Wojnę przeżyli Tamara, Maria i Zbigniew Wecer. W 1946 r. wrócił do Polski także ojciec dzieci, Rudolf Wecer. Zbigniew wyjechał do Izraelaroku 1948, Maria z matką w 1958 r.

Mieczysław Dańko ożenił się później jeszcze dwukrotnie. W roku 1951 jego żoną została Krystyna Chłond.

Po wojnie Mieczysław Dańko włączył się aktywniedziałalność ruchu ludowego, najpierw we współpracyrządem lubelskim. W okresie 19 września – 30 listopada 1944 r. był nawet wiceprezydentem m.st. Warszawyrekomendacji Stronnictwa Ludowego. Organizował pierwszą Radę NarodowąOtwocku. Szybko jednak stracił iluzje. Trzykrotnie władze komunistyczne wsadzały go do więzienia. Najpierw za to, że na posiedzeniu władz SL zaproponował zerwanie koalicjikomunistami – wtedy prostourzędu wiceprezydenta Warszawy trafił na osiem miesięcy do surowego więzienia na Zamku Lubelskim. Następnie został dyrektorem Wydawnictwa LudowegoWarszawie. Ale jużlatach 1948-1950 przebywałobozie pracyMielęcinie pod fałszywym zarzutem nielegalnego handlu papierem (później usilnie starał sięoczyszczenietego zarzutu; rehabilitacji doczekał się dopierolatach 70-tych). Ponownie został aresztowanyskazanylistopadzie 1952 r. – „za to, że usiłował przemocą zmienić ludowo-demokratyczny ustrój Państwa Polskiego przez branie udziałuzmierzającej do tego celu nielegalnej organizacji”. Zwolniony w 1956 r. na mocy amnestii dla więźniów politycznych.

Zachowały się jego listy do wysokich urzędników PRL, łącznieprezydentem Bierutemprokuratorem generalnym, w których skrupulatnie wyliczał krzywdy, jakich doznał. Listy pozostawały jednak bez odpowiedzi. Mieczysław Dańko, zniechęcony do działalności publicznej, zajął się rodzinąpracąspółdzielczości. Pozostał jednak członkiem Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Zmarłroku 1982.

Jadwiga Wojciechowska urodziła sięwychowałaWarszawie. Tutaj ukończyła pensję dla dziewcząt, jednocześnie biorąc lekcje baletuśpiewu. Dla sprawdzenia swoich możliwości wzięła udziałprzesłuchaniach do Teatru Rozmaitości na Kredytowej 16
i została natychmiast przyjęta. Tak zaczęła swoją wymarzoną karierę sceniczną. Młodsza siostra Nina poszłajej śladypo kursach baletowych dostała się także do zespołu Rozmaitości, gdzie obie tańczyłyśpiewałyrewiach.

Jadwiga, mając zmysł organizacyjny, zebrałamłodych tancerekzałożyła swój zespół baletowy pod nazwą „Syrena", z którym występowałapowodzeniemcałej Polsce. Po rozwiązaniu baletu (dziewczyny wychodziły za mążrezygnowałykariery) postanowiła występować sama, ale w tamtych czasach popularne były duety sióstr. Stworzyły więcNiną duet „Sisters Rodis" i występowałydużym sukcesemcałej Polsce, a nawet za granicą.

Po jakimś czasie Nina również wyszła za mążodeszładuetu. Jadwiga dalej tańczyła jako solistka. Wtedy, pod koniec lat trzydziestych, poznała Mieczysława Dańko. Wzięli ślubzamieszkaliOtwocku. Tam przeżyła całą okupację, starając się pomagać znajomymkrewnym. Po wojnie przenieśli sięmężem do Warszawy.

Jadwiga Dańko po rozwodzieMieczysławem zostałaich mieszkaniu, z synem Andrzejem oraz siostrą Niną Sas-Klechniowskąjej synem Włodkiem. Po aresztowaniu Mieczysława siostrydziećmi zostały jednakdramatycznych okolicznościach wyeksmitowane siłą przez wojsko do jednopokojowego mieszkaniaruinie na Chmielnej. Przedsiębiorcza Jadwiga otworzyła wówczas zakład fotograficznynieistniejącym już pawilonie na rogu BrackiejNowogrodzkiej, by zapewnić utrzymanie rodzinie. Kiedy pawilon rozebrano, pracowała dla fotografa na Nowym Świecie 28, wykonując retusze.

Kilka lat później Jadwiga wyszła powtórnie za mąż, za Kazimierza Calińskiego. Przenieśli się do Gdynipotem Gdańska, gdzie pracowała przez wiele latdomu, jako retuszerka klisz dla Spółdzielni Fotograficznej.

Po rozwodziedrugim mężem Jadwiga zawarła kolejny związek z M. Szpakiem. Planowali opuścić Polskę. M. Szpak wyjechał pierwszymiał ściągnąć rodzinę. Niestety zmarł za granicą, a Jadwigasynem zostałaGdyni aż do śmierci w 1968 roku. Jak twierdzi Andrzej, do końca swoich dni wspominała swoją kochaną Musię (Marię Wecer), do której się bardzo przywiązałażałowała, że nie miałanią żadnego kontaktu.

Pochowana jest w Gdyni jako Jadwiga Calińska-Szpak, we wspólnym grobie ze swoją siostrą, Niną Sas-Klechniowską.

16 grudnia 2008 r. Instytut Yad Vashem, na wniosek Marii Thaudomu Wecer, uznał JadwigęMieczysława Dańko za Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Wręczenie medalu odbyło się 20 sierpnia 2009 r. w Otwocku. Medal odebrał Mieczysław Dańko junior, syn MieczysławaKrystyny (również Sprawiedliwej wśród Narodów Świata – medal przyznano jej dokładnie 10 lat wcześniej).
 

Artykuł zamieszczamy dzięki uprzejmości Zbigniewa Nosowskiego, przewodniczącego Społecznego Komitetu Pamięci Żydów OtwockichKarczewskich

powrót

Mapa

map canvas

powiększ

Zdjęcia

Audio

WIĘCEJ ARTYKUŁÓW